24 Şubat-MUSICA VIVA VE BİR OPERA

ALBERT LONG HALL

Alexander Rudin (artistik direktör, şef ve solo çello)+ Venera Gimadieva (soprano), Maxim Kuzmin-Karavaev (bas)
Rusya’nın en saygın topluluklarından Musica Viva, kalabalık bir kadroyla ünlü şef ve solist A.Rudin yönetiminde çalgısal ve vokal içerikli bir dinleti sunuyor. Boğaziçi Üniversitesi sahnesinde ilk kez bir opera izleyeceğiz.
Program: Handel: Konçerto grosso Re Majör, op. 6 №5/ C.Ph.E.Bach Çello Konçertosu La Majör (Rudin)/ Pergolesi: La Serva Padrona Operası.

3 Mart-FİLM MÜZİKLERİNİN TILSIMI

Akbank Oda Orkestrası -Cem Mansur (şef)
Artık bir gelenek sahibi olan Akbank Oda Orkestrası, daimi şefleri Cem Mansur’un sohbetiyle de renk kattığı dinletilerinden birini film müziklerine ayırdı.
Program: Yalçın Tura: Adagio/ T. Takemitsu:3 Film Müziği/ W. Walton: V. Henry Filminden 2 Parça/ E. Grieg: “Peer Gynt” ten 2 Parça/ N. Rota: Yaylı Sazlar Senfonisi

10 Mart- ROSSİNİ MENÜSÜ

Sanat yönetmeni ve piyano: Murat Kodallı. Sahneye koyan: Doğan Çelik. Kostümler: Çimen Somuncuoğlu. Metin: Defne Arıkan ve Burçak Savaşkurt
Romantik operanın büyük bestecisi Rossini, 39 şaheser opera besteledikten sonra 37 yaşında kendini yemek menülerine adamış eşsiz bir besteci. İstanbul Devlet Operası solistleri Rossini’nin yaşamını dramatize ederken en ünlü bel canto yapıtlarından seçmeler sunacak. Dekoru, kostümü, dansları, yemek menüleri ve eşsiz şarkılarıyla Rossini’nin dünyasına tanık olacağız.

17 Mart-BİR DÂHİ BİR SENFONİ
Kit Armstrong (piyano) ve İDSO, Naci Özgüç (şef)
Son zamanların dahi çocuğu Amerikalı Kit Armstrong, bestecilik ve piyanistlik eğitimini Londra’da, bunun yanısıra matematik eğitimini Paris’te sürdürüyor. 16 Mart günü 16:00’da Albert Long Hall’de öğrencilere bir söyleşili dinleti yapacak. Ertesi akşam Garanti Kültür’de İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nın solisti olacak. İDSO ise ilk kez konserlerimizin konuğu oluyor.
Program: Beethoven Senfoni no.5/ Beethoven Piyano Konçertosu No.3
DİKKAT: Bu konser Kuzey Kampüs’te, Garanti Kültür Merkezi’ndedir.

24 Mart- ROMANTİK ÜÇLÜLER

Itamar Golan (piyano), Atilla Aldemir (keman) ve Çağ Erçağ (çello)
Dünyanın ünlü piyanistlerinden İsraelli Itamar Golan, iki solistimizle oda müziğinde buluşacak. İkili ve üçlü olarak romantik müzik dağarcığının başyapıtlarıyla unutulmaz bir dinleti sunacaklar. Çaykovski’nin üçlüsünde bir büyük orkestranın görkemini duyacağız.
Program: Glasunov: Elegie/Faure-Elegie/ Smetana-Piyanolu Trio/ Çaykovski- Piyanolu Trio

31 Mart-KLASİZMİN DEĞİŞMEZ TINISI

Camerata Salzburg Solistleri + Gülsin Onay (piyano)
Mozart’ın doğduğu kentten gelen bu tarihi topluluk konserlerimize bir oda orkestrası grubuyla katılıyor. Klasik dönemin gözde yapıtlarını sunarken ilk kez dinleyeceğimiz Müthel’in iki fagot konçertosunun yanısıra dünyaca ünlü piyanistimiz Gülsin Onay’a da eşlik edecekler.
Program: Mozart-Divertimento KV205/ J.G.Müthel-İki fagot için konçerto/ W.A. Mozart Piyano Konçertosu KV271/ Haydn -Senfoni No. 49 “La Passione”.

7 Nisan- DON KİŞOT’UN DÜŞLERİNDE

Camerata Enkabara/ Henry Raudales (şef) Hande Özyürek (keman)- Fedele Antonicelli (piyano)
Belçika’nın Enkabara Oda Orkestrası ödül kazanmış solistlerin birleşmesiyle oluşmuş. Bu pırıl pırıl genç topluluğa ünlü kemancımız Hande Özyürek, İtalyan piyanist F. Antonicelli ile az çalınan Mendelssohn keman-piyano konçertosuyla solist olacaklar. Don Kişot Süiti’nde müzikle resim yapmanın sanatını duyacağız.
Program:Telemann- Don Kişot Süiti/ Mendelssohn-Keman Piyano Konçertosu/ Grieg-Holberg Süiti/ Vivaldi: Dört Mevsim’den Yaz/ Brahms: Macar Dansı No.1

14 Nisan- KOROLARIN GÖRKEMİ
Boğaziçi Üniversitesi Korolar Festivali Konseri
Türkiye’nin ilk gençlik koroları fesitvali olarak birincisi 2009’da büyük ilgi derleyen etkinlik, bu yıl da yine Boğaziçi Üniversitesi Müzik Kulübü tarafından düzenleniyor. Albert Long Hall konserleriyle BÜMK’nün ortak projesi olarak bu programda Almanya’dan Camerata Vocale Hannover’i ve Macaristan’dan Cantemus Korosu’nu ağırlayacağız.

21 Nisan- CHOPIN VE SCHUMANN’I SELAMLIYORUZ

Muhiddin Dürrüoğlu ve Emre Elivar (solo ve duo piyano)
Biri Belçika’da diğeri Almanya’da çalışmalarını sürdüren genç kuşağın ünlü solistleri Muhiddin ve Emre, iki el ve dört el olarak hazırladıkları programlarında Chopin ve Schumann’ın 200. doğum yıldönümlerini de selamlayacaklar.
Program: Chopin: Barcarolle, Fa diyez majör, Op. 60 /Chopin: Nocturne, Do diyez minör, Op. posthume / Chopin: Etude, Do diyez minör, Op. 10 No.4/ Mozart: Dört El Piyano Sonatı, Do majör, KV 521/ Schumann: Abegg Varyasyonları/ Schumann: Papillons / Schubert: Dört El için Fantezi, Fa minör

5 Mayıs- HARİKA GENÇLİK

Ece Bozkurt (piyano)/ Merve Ablay (flüt)/ Seyithan Karabacak (kontrbas)/ Alican Süner (keman)/ Zeynep Köylüoğlu(fagot)/ Kemal Cem Yılmaz (piyano)
Bir Boğaziçi geleneği haline gelen genç solistleri sunma konserimizde bu kez iki piyanist, bir flütçü, bir kontrbasçı, bir fagotçu ve bir de kemancı yer alacak. Alican Süner, Zeynep Köylüoğlu ve Kemal Cem Yılmaz çalışmalarını Almanya’da sürdürüyorlar. Ece ve Merve I.Ü. Konservatuvarı öğrencileri. Seyithan ise Ankara Devlet Konservatuvarı öğrencisi.

NOT: KONSERLERİMİZ SAAT 19.30’DA BAŞLAR.
BİLGİ İÇİN:359 66 48

Evin İlyasoğlu’nun yeni kitabi Yalcin Tura-Müziğimizin Çok Yönlü Bestecisi, Altin Portakal tarafindan Aralik 2009’da yayimlandi. Film müzigi alaninda onur odulune deger bulunan Yalcin Tura icin Ilyasoglu bir ani kitap yazdi.

Yer: Istanbul Teknik Universitesi Maçka kampüsü, saat: 15.30

BOĞAZİÇİ KLASİK MÜZİK KONSERLERİ – SONBAHAR 2009

07 Ekim –BOĞAZİÇİNDE BİR EFSANE

ALFRED BRENDEL (PİYANO)

Çağımızın en büyük piyanistlerinden Alfred Brendel bir konser-konferansla yeni dönemimizin açılışını yapacak. “Klasik müzik mutlaka çatık kaşlı mı olmalıdır?” başlığı altındaki söyleşi-dinletide efsaneleşmiş Beethoven ve Haydn yorumlarını sunacak. Albert Long Hall Alfred Brendel’i konuk etmekle onur duyacak.

14 Ekim- MOZART’IN MASALSI FLÜT KUVARTETLERİ

VIERI BOTTAZZINI (FLÜT) VE TRIO LIBERO

İtalyan flütçü Vieri Bottazzini ve genç Türk sanatçılardan oluşan Trio Libero Mozart’ın dantel işlemeciliğini sergilediği dört flüt kuvartetini artarda çalacaklar. Her zaman rastlanmayan bu dinletinin her bir dörtlüsünde ayrı renkler, ayrı keyifler bulacağız.

21 Ekim- ORG VE PIKOLO TROMPET’İN TILSIMI

FRANZ WAGNERMEYER (PİKOLO TROMPET)/ROBERT KOVACS (ORG)

Pikolo trompetin Maurice Andre benzeri ışıltısı asırdide orgumuzun ruhani sesiyle birleşecek. Viyanalı sanatçılar bu tılsımlı ortamda Barok’tan Corelli, Albinoni gibi bestecileri, Romantizm’den Fauré ve Franck’ı seslendirirken çağımızdan da Piazzola’ya dek uzanacaklar.

04 Kasım- “CENNETİN SESİ”

RADU MARIAN (ERKEK SOPRANO) İLE TRIO BAROQUE

Barok keman ve org eşliğinde doğal erkek soprano sesiyle şancı Radu Marian eski çağların tınısını bugüne getiriyor. İtalyan sanatçılar motetler, aryalar ve 17.yüzyıldan İtalyan pastoral müziği seslendirecekler.
11 Kasım-AŞK ŞARKILARI, AŞK DANSLARI

LA CETRA D’ORFEO TOPLULUĞU

Belçikalı Sanatçılar, 17. ve 18. yüzyıldan danslar, şarkılar, baladlar, zaman çalgıları, zaman giysileri ve öykülerini zengin bir koreografiyle sunacaklar. Kalabalık kadrosuyla, işitsel olduğu kadar görsel zenginliğiyle de “Ay amor, deightful harmon” adlı program uzun süre belleklerimizde kalacak.

18 Kasım-YEDİ ÇALGIDAN BİR ORKESTRA

ENSEMBLE A(I)RCO

Hollanda’nın dahi kemancısı Carla Leurs’u geçen yıl Sekiz Mevsim konserimizde hayranlıkla izlemiştik. Bu kez kendi kurduğu Hollandalı parlayan yıldızlardan oluşan üfleme ve yaylı çalgılar yedilisi A(I)RCO, R. Strauss, Schubert ve Beethoven gibi Romantik bestecileri seslendirecek.
2 Aralık- CEREN NECİPOĞLU’NU ANIYORUZ

ŞİRİN PANCAROĞLU (ARP) VE ISABELLE PERRIN (ARP)

Arp sanatına büyük emek vermiş Ceren Necipoğlu Boğaziçi Çeviribilim Bölümü’nün mezunuydu. Onu Atlantik Okyanusundaki elim uçak kazasında yitirdik. Dünyaca ünlü sanatçılar, Şirin Pancaroğlu ve Fransız arpist Isabelle Perrin, Ceren’in sevdiği yapıtlardan oluşan bir konseri onun anısına adıyorlar.

9 Aralık-HANDEL’İN ROMA MACERASI

EMMA KIRKBY (ŞAN) VE LONDON BAROQUE TOPLULUĞU

Kendine özgü incelikli tarzıyla uzun yıllar ününü koruyan soprano Dame Emma Kirkby bu yıl yine müzik çevrelerinin gündeminde. Handel’in İtalyan şarkılarıyla yine konuğumuz olacak. Özgün müziğin büyük ustaları London Baroque, Kirkby’ye eşlik edip zamanın yapıtlarını kendi biçemleriyle sunacaklar.

16 Aralık- BRAHMS’IN TILSIMINDA

SUSANNA YOKO HENKEL (KEMAN), MILANA CHERNYAVSKA (PİYANO), MONİKA LESKOVAR (CELLO), GUY BEN-ZIONY (VİYOLA)

Brahms’ın oda müziğindeki rengarenk paletini 1.Piyanolu Triosunda ve 1.Piyanolu Kuvartetinde duyacağız. Onun kocaman senfonik yapıtları kadar zevk alacağız. Alman, Japon, İsrael ve Ukraynalı sanatçılardan oluşan topluluk üst düzey yorumlarıyla Brahms’ı bir kez daha sevdirecek.

23 Aralık: CHOPIN YILINI KARŞILIYORUZ

SZCZEPAN KOŃCZAL (PİYANO)

2010’da piyanonun şairi Frederic Chopin 200 yaşına basacak. Bütün dünya bu yaş gününü kutlamaya hazırlanıyor. Biz de 2009’un son konserini Chopin’in ülkesi Polonya’dan bol ödüllü bir Chopin piyanistine ayırdık. Büyük bestecinin karakteristik parçalarıyla romantik bir yeni yıla gireceğiz.

Kış sonunda elime ulaşmış CD’leri ancak değerlendirme fırsatı buluyorum. Kimi ilk Cdsiyle gündeme gelmiş, kimi önceki çalışmalarına bir yenisini eklemiş. Lusavoriç Ermeni Kilisesi Korosu’nun  2007’deki Lütfü Kırdar Salonu konseri Kalan Müzik tarafından yayımlanmış. Şef Hagop Mamigonyan, Istanbul Devlet Senfoni Orkestrası üyelerinden oluşan topluluğu ve çeşitli solistlerin yer aldığı Lusavoriç Korosunu yönetiyor. Gomidas, Bartevyan, Dikranyan, Sarkisyan, Yegmalyan gibi nice tarihî Ermeni besteciyle Mozart, Bach, Puccini ve Schubert gibi Batılı besteciler kaynaştırılmış. Anadolu’nun rengarenk folklorundaki yalınlığın polifonik dokuda işlendiği ezgileri dinliyoruz. Solistler entonasyon ve orkestrayla birliktelik açısından profesyonel düzeyde değil. Ancak koro, büyük fortelerdeki zenginliği, birlikte söylemedeki ustalığı ve ağız yapısındaki özeniyle çok etkileyici.  Lusavoriç (ışık tutan, aydınlatan anlamında) Korosu’nun temeli 1929’a dayanıyor. Koro müziğine dünüyle bugünüyle katkıda bulunan, dağarcık araştırması yapan ve yerelden evrensele doğru düzeyi yitirmeden çalışan şef ve üyeleri kutlamak gerek.

EMRE ELİVAR’IN ROMANTİK CDSİ SONY MÜZİK’DEN ÇIKTI

İlk “profesyonel” CD’sini piyasaya süren yorumcular, sanatsal nitelikleri kadar seçtikleri içeriğe göre de değerlenirler. Kendi çalgısının örnek dağarcığıyla bu kervana katılanlar doğal ki hep daha önceki ustalarla kıyaslanma tehlikesi geçirirler. Öte yanda, ilk çıkışlarını kendine özgü bir programla oluşturanların da temel dağarcığı nasıl yorumladığı merak edilecektir!

Piyansit Emre Elivar Schubert’in Üç Piyano Parçasıyla Schumann’ın Senfonik Etüdlerini Sony Müzik’ten piyasaya çıkartmış. Romantizmin kendine özgü geniş kanallarında o da kendi özgür yorumunu getirmiş. Ne Brendel’in Schuberti, ne Pollini’nin Schumannı, Emre’nin kendine has söylemi! Usta tekniğini daha iyi sergileyebilmesi için 1970 başlarından bir Becksetin yerine keşke daha nitelikli bir piyanoda kayıt yapsaymış. Sony gibi uluslararası bir etiketle dünya piyasalarına çıkan kayıt umarız çok ses getirir.

İlk kez sesini CD’de duyuran kemancı Sevil Ulucan madalyonun diğer yüzünü seçmiş: Temel dağarcık yerine kendini özgün bir seçkiyle tanıtıyor. Aynı coğrafyadan, Bulgar, Rus, Azeri ve Türk folklorundan esinlenmiş klasik yapıtları özenli bir ortak paydayla birbirine bağlamış. Bu ortak payda derin bir hüzün. Sevil’in duyarlı ve ışıltılı yorumuna, piyanist Gülnare Şehinskaya oldukça gölgede bir eşlik sunmuş. Bulgar besteci Çerkin’in bir aşk şarkısının adı Sevdana, CD’ye de başlık olmuş. CD’deki diğer yapıtlar arasında Vladigerof, Arenski, Çaykovski, Saygun, Sun ve Amirov’un yapıtları yer alıyor. Sevil Ulucan’ın tertemiz entonasyonu ve yürekten çağrısı etkileyici.

ŞİRİN PANCAROĞLU’NUN DÖRDÜNCÜ CDSİ

Şirin Pancaroğlu dördüncü CDsinde, artık kendini kanıtlamış bir arpçı olarak yeni ufuklara doğru yelken açmış. “Telveten” başlığının açılımı tel ve ten. Tarihte bilinen en eski çalgılardan arp ve vurmalı çalgıları simgeleştiren bu başlık, Şirin Pancaroğlu ve İsrailli perküsyon ustası Yinon Muallem’in ortak çalışmaları. Bana bir zamanlar udi Anouar Brahem ile Kudsi Erguner’in yaptığı gizemli CD’yi anımsattı. Albümde  klasikleşmiş yapıtlarla doğaçlamalar kaynaştırılmış. Isaac Albeniz, François Couperin, Carlos Gardel gibi bildik bestecilerin yanısıra, Muallem’in Minör Çeşitlemeler adlı bestesi ve çeşitli doğaçlamalar da yer alıyor. Arp ve vurma çalgıların tını çeşitlenmesine İranlı sanatçı Arslan Hazreti de Azeri kemençesiyle katılmış. Şirin’in değişik kültürlere açık tutumu böylesine  eşi olmayan bir albumü ortaya çıkartmış.

evini@boun.edu.tr

Ayvalık’ta Filiz Ali’nin başlattığı Uluslararası Müzik Akademisi (AIMA) on ikinci yılında. AIMA’nın bugünkü başarısının lokomatifi  Prof.Filiz Ali ile oniki yılın sürecini ve yarınlara yönelen amaçları konuştuk.

Filiz Ali’nin  Ayvalığa yakınlığı babası Sabahattin Ali’nin zamanına dayanıyor. 1960’larda Beral-Teoman Madra ile arkadaşlığı sürecinde Ayvalık’ı daha iyi tanımış. Ve emekli olunca başını dinleyeceği bir konum olarak burayı seçmiş. Bir yaz okulu kurma fikri ilk kez 1998’de Ayla Erduran ile birlikte oluşmuş. Filiz Ali’ye maddi ve manevi destek olan Erduran, kendi dostu olan ünlü sanatçıları toplamış. Bu güne dek geçen 12 yıl boyunca her yıl giderek yeni boyutlar kazanan, durmuş oturmuş bir yaz okuluna dönüşen, AIMA böylece ortaya çıkmış.  AIMA’nın en büyük şansı Ayvalıklıların sahip çıkması, evlerini  ve gönüllerini açarak, Filiz Ali’ye destek olması. Önce Ümit Boyner’e yazdığı bir mektupla Eylül ayında bir haftalığına “ustalık derslerini” sürdürebilmek için doğa içinde  bir mekan istemiş. Böylece Boyner ailesinin Cunda adasındaki evi tahsis edilmiş. Kamran-Selçuk Gündemir’in evi gibi Ayvalığın yerlisi kişilerin öğrencilere evlerini açmaları, giderek her boyuttan bağışın artması, Ayvalık belediyesinin katkıları; bir gelen öğrencinin birkaç kez gelmesi AIMA’ya güç vermiş. Uluslararası değerde hocaları ve doğanın içindeki harika ortamıyla dünyanın çeşitli köşelerinden öğrencilerin de ilgi odağı olmuş.

SORU: İlk yıllarda keman ve viyolonsel sınıflarıyla başladınız, diğer dallar bir yaz okulu standardına uymak için mi, yoksa öğrencilerden gelen istek üzerine mi eklendi?

Evet, ilk yıllarda yaylı çalgılar ve oda müziği masterclass’ları ile başladık. Yıllar ilerledikçe masterclass’ları çeşitlendirme düşüncesiyle değişik çalgılar ekledik. Tam olarak bir yaz okulu olmasa da fikren bir yaz okulu karakteri vardı aklımızda. Günün birinde AIMA’yı bir yaz okuluna dönüştürme fikrimiz hala bakidir. Farklı çalgılarla Masterclass düzenleme aşamasında öğrenci ve öğretmenlerin önerileri oluyor elbette. Biz önerileri değerlendiriyoruz ve bizler için uygun olan ve ilgi toplayacak çalgıların masterclass’larını düzenlemek üzere işe koyuluyoruz. Değişik çalgıların bir arada olduğu masterclasslar düzenlemenin avantajlarından biri de Masterclass sonunda verdiğimiz konserlerde küçük çaplı oda orkestrası kurabiliyor olmamızdı. Bu da konsere farklı bir renk katıyordu kuşkusuz.

SORU: Yaylı çalgılar, derken flüt ve klarinet gibi üflemeler, derken kompozisyon ve derken tamamen ayrı bir atölye: Pınar Kür’ün yazarlık atölyesi..Acaba müzisyenlerin yazarlığa ilgisi oluyor mu hiç? Yoksa onun müşterileri tümüyle kendine mi özgü?

Bestecilik ve Yazarlık Atölyeleri AIMA’nın düzenlediği en değişik iki etkinlik oldu diyebiliriz. Çalgı masterclass’larından yapısal olarak farklı etkinliklerdi. Masterclass yerine atölye teriminin kullanılması da bu nedenledir bir yerde. Pınar Kür yönetiminde Yazarlık Atölyesi’nin katılımcıları müzisyen değil de, genç yazar ve yazar adaylarından oluşuyordu. Müzik dünyasının dışında bir katılımcı grupla çalışmak bizler için de ilginç bir deneyim oldu. Elbette, Yazarlık Atölyesi çalışmalarının odak noktası edebiyat ve müzik ilişkisiydi.

SORU:  10. yıldan bu yana, üç yıldır,  İdil Biret ile başlayan piyano ustalık sınıflarınız var. Aslında İdil Biret ders vermeyi pek sevmezdi. Tam öğrenciye anlatırken kendimi tutamıyorum, ben çalmaya başlıyorum, derdi. Belki AIMA da ona daha sabırlı bir hoca olması yolunda deneyim yaratıyor..

Bu yıl İdil Biret ile üçüncü Piyano Masterclass’ını düzenliyoruz. Geçtiğimiz iki sene müthiş bir katılım oldu Piyano Masterclass’larına. Genç piyanistlerimiz İdil Biret’in engin deneyimlerinden faydalanmak için geliyorlar ve genelde kontenjanın üzerinde başvuru alıyoruz. İki yıl üst üste gelen ve bu sene de başvuran devamlı öğrencilerimiz var. İdil Biret’in sonsuz sabrı ve yumuşaklığı hepimizi kendine hayran bırakıyor. Onun derslerinde öğrenciler müzik üzerine düşünmeyi, gelmiş geçmiş büyük piyanistlerin ve bestecilerin felsefelerini ve iç dünyalarını da öğreniyorlar. Genç piyanistlerle bağlantı kurmak ve onların gelişimini takip etmek İdil Biret için de ilgi çekici bir deneyim olsa gerek.

SORU: 2005’den başlayarak bir de kış konserleri düzenliyorsunuz. Bunları Ayvalık sakinleri için mi, yoksa kış günlerinde de dışardan Ayvalığa dinleyici çekmek, AIMA’yı güçlendirmek için mi organize ediyorsunuz?

Kış aylarında Ayvalık çok sakin bir şehir haline gelir. Temmuz ve Ağustos’un kalabalık atmosferinden arınmış bambaşka bir şehir olur adeta. Ayvalık’ın yerel sakinleri ve büyük şehirlerin karmaşasından kaçarak Ayvalık’a yerleşmeyi seçmiş kişiler kalır kışın. Biz kış konserlerini kışın da Ayvalık’ta yaşayanlar için düzenliyoruz. Yaz aylarındaki kadar kalabalık olmasa da AIMA’yı bilen ve bizlere destek olan Ayvalık’lı dostlarımızdan bir dinleyici kitlemiz oluştu. Bu konserleri AIMA’nın merkezi olan Haluk Barutçuoğlu Evi’nde veriyoruz. Böylece bu evin yazın olduğu gibi kışın da canlı ve faal durumda olmasını, Ayvalık’ın sosyal ve kültürel hayatına renklilik katmasını sağlamaya çalışıyoruz.

SORU: AIMA ülkemizdeki en uzun ömürlü ve giderek ivme kazanan bir yaz okulu. Önce on gün diye başlanmış, şimdi neredeyse bütün bir yaza yayılıyor. Genişleyen zaman, artan öğrenci ve öğretmen sayısı, yönetimde de personelin artmasını, daha profesyonel bir yapılanmayı, kurumsallaşmayı gerektiriyor herhalde.

Evet gerektiriyor şüphesiz. 12 yıldır Dr. İlke Boran ve ben, bu organizasyonu fiilen iki kişi olarak sürdürüyoruz. İstanbul’da bize iletişim ve tasarım konularında gönüllü yardım eden Sibel Asna, Sadık ve Ayşe Karamustafa ve Ayşe Ataman gibi harika dostklarımız var. Bazı yıllar öğrencilerimizden yardım alıyoruz. O zaman ekibimiz biraz daha genişliyor. Özellikle Masterclass döneminde yardıma çok ihtiyacımız oluyor. Diğer yandan AIMA’ya gönül vermiş Ayvalıklı dostlarımızdan yıllardır destek alırız. Organizasyonlarda, konser ve yemek davetlerimizde yardımlarını eksik etmezler sağolsunlar. Ayvalıklı dostlarımızla bir araya gelip Prof. Dr. Münir Ekonomi’nin yol göstericiliği ile bu yıl bir dernek kurduk. Yeni derneğimizde de işlere dört koldan sarılarak hep beraber çalışıyoruz. Umarım bu yeni oluşum AIMA ve hepimiz için hayırlı olur. Tabii yurt dışındaki masterclass’lara baktığımızda, belediyelerin, valiliklerin, kültür bakanlıklarının bu tür etkinliklere muazzam yardımlar yaptığını görüyoruz. Bu masterclass’lar da bir anlamda bu destekler sayesinde ayakta durabiliyor. Bizim de bu tür desteklere ihtiyacımız oluyor, ama biz desteğimizi AIMA dostlarından ve AIMA’ya inanan kişilerden alıyoruz. Açıkçası AIMA’nın böyle özerk desteklerle 12 yıl boyunca mucizevî bir şekilde ayakta kalması bizleri memnun ediyor.

SORU: Bir de öğrenci sorumluluğu var.14 yaşından küçük çocuk kabul etmiyorsunuz, ama yine de bir yaz mekanında gençlerin coşkusu başka olabilir. Disiplin gerektiren önlemler alıyor musunuz?

Tabii belli kurallarımız var. Öğrencilerimiz genelde 15-25 yaş aralığında olduğu için sorumlulukları Masterclass süreci boyunca bizlerin üzerinde. Haluk Barutçuoğlu Evi’nde kalan öğrencilerimiz için bir kullanım koşulları listemiz oluyor. Akşam belli bir saatten sonra dışarı çıkmalarına izin verilmiyor. Bunun gibi basit kurallarımız var. Pansiyon’da kaldıklarında ise pansiyon sahibesi onlara bir anne gibi sahip çıkıyor. Bununla birlikte öğrencileri çok da sıkboğaz etmiyoruz. Zaten müzisyen olmaya karar vermiş birinin hayatı disiplinli olmak zorundadır. Gençlerimizin de otomatik olarak otokontrollü olduklarını gözlemliyoruz.. Onlar hem çalışmayı hem de eğlenmeyi bilen olgun çocuklar. Bugüne kadar neyse ki bir disiplin sorunu yaşamadık, umarız bundan sonra da hiç yaşamayız.

SORU: Şimdi size ait olan yeni bir binanız var. Hem dersler için hem de ev konseri şeklinde dinletiler sunmak için. Haluk Barutçuoğlu’nun bağışı, Eczacıbaşı Vakfı onarmış. Burası artık temelli bir merkez değil mi?

Avukat Haluk Barutçuoğlu 2003 yılında Ayvalık’taki evini AIMA’nın kullanımı şartıyla Eczacıbaşı Vakfı’na bağışladı. Eczacıbaşı Vakfı binanın onarım ve yıllık masraflarını üstlendi. Biz 2005 senesinden itibaren Haluk Barutçuoğlu’nun bu çok değerli bağışı sayesinde merkez büromuzu ve AIMA Merkezini oluşturma fırsatını bulduk ve yine bu sayede masterclass’ları çoğaltma ve bütün yaza yayma olanağını bulduk. Haluk Bey’in eşi Tınçay Barutçuoğlu da bize bir Yamaha C1 bağışladı. İdil Biret’le Piyano Masterclass’larını da bu sayede düzenlemeye başladık. Ardından Muazzez İpar’ın piyanosunu kızı Ümit Ersan, bir kaç ay önce kaybettiğimiz sevgili dostum Gönül Kayra’nın piyanosunu da eşi Cahit Kayra bağışladılar. 

SORU: Aslında Türkiye’deki masterclass’ların en büyük sorunu konservatuvar hocalarının öğrenci yollamamasıdır. Özellikle şan okullarında buna rastlanır. Siz bu barikatı aştınız ki, 12 yıldan beri ilk kez geçen yıl şan ve opera dersi koydunuz ve bu sene tekrarlıyorsunuz!

12 yılın ardından şunu rahatlıkla söyleyebiliriz: katılım oranlarının yıldan yıla değişim göstermesi çok farklı faktörlere dayanabiliyor. Bazı konservatuvar öğretmenlerinin öğrencilerini hiçbir yere göndermemeleri yıllardır bilinen bir gerçektir. Biz de bu faktörü zaman zaman hissetmiyor değiliz ama şimdi sanırım durum biraz daha farklı. Genç nesil öğretmenler daha dışa açık ve dolayısıyla öğrencilerini göndermeyen öğretmen oranı azaldı. İlginç olan, bazı çalgılar her daim ilgi toplarken bazı çalgılara katılımlar çok düşük olabiliyor. Örneğin keman veya viyolonsel masterclass’larında hiçbir zaman katılımcı sorunu yaşamadık. Diğer yandan, klarinet, flüt, hatta gitar, bestecilik ve şan alanında katılımların çok taşkın olmadığını gördük. Bunun biraz da öğrencilerin bu tür masterclass’larla ne derece ilgili olduklarıyla bağlantılı. Bir istatistik yapılsa en yoğun ilginin keman, viyolonsel ve piyano üzerine olduğu ortaya çıkar herhalde.

SORU: En eski hocanız Lucas David, on yıldan beri geliyor. Bir yerde AIMA onunla özdeşleşmiş.  Nedir tılsımı Lucas David’in?

Lukas David’in pek çok özelliği var, her şeyden önce müthiş bir kemancı ama en önemlisi çok sabırlı ve detaylı çalıştıran bir öğretmen. Özellikle teknik sorunları olan genç öğrencileri sabırla ve büyük itina ile çalıştırıyor. Yaylarını, sol el tekniklerini düzeltiyor. Bu nedenle genç öğrencilerimiz için harika bir hoca. Diğer yandan herkes, Ayvalıklılar da onun yaşına ve ustalığına hürmet ediyor. On senedir geldiği için de burada kendine bir hayran kitlesi edindi. 2 Temmuz 2009’da verdiğimiz Masterclass konserinde Lukas David sahneye çıktığında dinleyicilerden muazzam bir tezahürat yükseldi. Bu bizler için çok mutluluk verici bir durum.

SORU. Türk hocalarla bir denge kurma kaygınız var mı, yoksa rastlantı olarak kimi hocalar Türk oluyor?

Özellikle bir denge kurmak çabasında olduğumuzu söyleyemem ama yabancı ülkelerdeki çok değerli müzisyen ve hocalar gibi ülkemizdeki çok değerli ustaları masterclass’larımıza davet edip onların da AIMA ailesinin bir parçası olmalarını sağlıyoruz. Başlangıçta Ayla Erduran, sonraki iki yıl Suna Kan bizi kırmadılar ve derslerinden çok güzel sonuçlar elde ettiler. 2000 yılından beri Çiğdem İyicil aşağı yukarı her yıl geliyor. AIMA için asıl önemli olan genç müzisyenlere faydalı olacak, onların ufuklarını genişletecek ustalarla çalışma olanağını bu pırıl pırıl gençlere sunmaktır.

SORU: Ve klasik bir soru: Bundan sonraki yıllar için ne yenilikler, ne projeler düşünüyorsunuz?

2008’den bu yana, AIMA “ikinci on yıl” sloganını taşıyor. Öncelikle ikinci on yılı en az ilk on yıl kadar başarılı bir şekilde sürdürmek istiyoruz. Derneğimiz sayesinde, Ayvalık’ın yerel gençlerine müzik dersleri vermek gibi ileriye yönelik projemiz var. Ayvalık’ın yerel yönetiminden gerekli destekleri alabilirsek, şu anda kimi harap kimi depo olarak kullanılan mekânlar onarılırsa bir Ayvalık Müzik Festivali bile düzenlenebilir. Deneyimimiz var, enerjimiz var, biz hizmete her zaman hazırız. Ayvalık’ın bu tür etkinliklere çok uygun olduğuna ve bunu yapabilecek gücü olduğuna inanıyoruz. Önemli olan, gerekli maddi ve manevi desteği sağlamak.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Leyla Gencer için yeni bir kitap yazılmasını öngörünce  yine Tutkunun Romanı’nın yazarı Zeynep Oral’a başvurmuştu. O da büyük bir alçakgönülle böyle bir çalışmanın sadece editörlüğünü üstleneceğini, çeşitli yazarlardan anılar ve görüşler toplayarak yeni bir Leyla Gencer kitabı oluşturacağını söylemişti. Oysa elimize ulaşan bu büyük boyutlu özenle hazırlanmış kitabı görünce şaşmamak elde değildi: Evet, kimi yazar, opera sanatçısı ve Leyla hanımı yakından tanımış kişilerden bu kitap için özel makaleler toplanmış. Ancak daha önceden hiç bilmediğimiz nice fotoğraf, yerli ve yabancı basında çıkmış birçok eleştiri, yaşam çizgisi, ödüllerinin listesi, dağarcığının listesi ve dört besteciyi içeren ders notlarından seçmelerle belgesel niteliğinde bir çalışma ortaya çıkmış. Zeynep Oral, bu  seminer ve konferans notlarından çok küçük bir bölümü aldığını, daha nice operanın analizini, ses seçimini içeren teknik ayrıntıları bu kitabın dışında bıraktığını söylüyor. Aslında bu kitabı okuyan, artık bundan sonra Leyla Gencer için daha ne yazılabilir ki, diyebilir. Oysa bundan sonra ders notlarının yayımlanması kaçınılmaz. Opera sanatçıları ve müzik araştırmacıları için çok değerli bir kaynak olur. Mutlaka İngilizce ve Türkçe yayımlanmalıdır. Çünkü Leyla Gencer sıradan bir operacı değil. Onun opera sanatına nasıl analitik baktığını,  araştırmalarıyla dünya opera tarihine neler kazandırdığını biliyoruz. Bu kitapta okuduğumuz kısacık notlar bile onun “entellektüelliğini” ortaya koyuyor. Örneğin Bellini’den şöyle söz ediyor: “Onu yalnızca bir besteci olarak değil, lirik bir şair gibi düşünmeliyiz…İnsan sesi kapasitesinin en son sınırındadır. Casta Diva aryası, tekrarı imkansız bir örnektir ve sürekli yükselen hissî bir katılımla bir ayini anlatır.” Verdi’nin müziği ve dramı bütünleştiren bir çığır açtığını söylüyor: “Verdi, oratoryo şeklindeki operadan tamamen uzaklaşmış, oyun kişilerini ve koroyu her türlü duruma ve serüvene sokup çıkarıyor, sanki onları kendi kaderlerine koşturuyordu.” Rossini’nin tüm kuralların üstüne çıkıp gülümseyen havasına şöyle değiniyor: “Tıpkı Mozart’ta olduğu gibi trajik ve komik aynı gerçeğe dayanır. Bu gerçek, Rossini’nin tüm eserlerinin özü, hem opera buffoda hem opera seriada bir nabız gibi atan ritimdir.” Donizetti’nin de çağının psikolojik sorunlarını araştırdığına ve bu ruhsal hallerin yapıtlarında yer alışına değiniyor.

BASINDAN YANSIMALARDA LEYLA GENCER

Kitabın orta bölümü yerli ve yabancı basından Leyla Gencer yazılarına ayrılmış. Taa 1950’li yıllardan başlıyor. Örneğin La Traviata için bakın neler demişler: “Lirik tiyatronun sıra dışı, özgün bir kimliği…” (Il Piccolo gazetesi 1955). “Çok ender rastlanan ifade yoğunluğuyla şaşırttı” (La Scala Dergisi 1955). “Entellektüel özelliği olan bir kadın ve bu çekici özelliklerini taşımasını bilen bir kadın. Sesi de aynen böyle..”(Neuer Kurier 1957). Türkiye’de çıkan yazıların biri de imzasız. Zeynep Oral’a göre kaynayan cadı kazanının bir göstergesi. Bu yazı Leyla Gencer’in yurt dışındaki başarısını “o sıralarda Avrupa’daki soprano bunalımı”na bağlıyor. Aynı yıl, 1956’da Amerika’daki Time Dergisi ise şöyle diyor: “Bu ses büyük bir duygusal güç, duygu yoğunluğunu yayma yeteneğine sahip. Amerika Birleşik Devletleri onu daha çok duyacak.”

Bu sıralarda yeni okuduğum Maria Callas’ın yaşam öyküsü “Çok Gururlu, Çok Kırılgan”adlı kitap (Alfonso Signorini, çev. E.C.Yücesan) da beni çok etkilemiş olacak ki aynı zaman dilimi içinde aynı ortamları paylaşan ve Callas’ın skandallarla yüklü yaşamına karşı kendi savaşını veren Leyla Gencer’e ait bu kitabı elimden bırakamadım.

Leyla Hanım Şakir Eczacıbaşı’ya üç vasiyette bulunmuş: Krematoryum’da yakılarak küllerinin Boğaz sularına serpilmesi; Leyla Gencer Şan Yarışması’nın sürdürülmesi ve yeni açılacak vakıf binasında onun için bir müze gerçekleşmesi. Bunlardan birincisi yerine getirildi. Yarışmanın gerçekleşmesi her seferinde sponsorların eli açıklığına bağlı. Müze ise La Scala’nın ünlü yönetmeni ve dekoratörü Pier Luigi Pizzi tarafından düzenlenecek. Zeynep Oral kendi telif hakkını Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneğine bağışlamış. Bu kitabı Kültür Bakanlığına ait DÖSİM dükkanlarından satın alabilirsiniz.

www.evinilyasoglu.com